De voorspelde temperaturen zullen deze week in verschillende regio’s van België boven de 35 °C uitkomen. Deze hittegolven kunnen aanzienlijke gevolgen hebben voor ons lichaam — vooral voor de meest kwetsbare mensen.
Elk jaar leiden hittegolven tot een toename van het aantal gevallen van onwel worden, uitdroging en ziekenhuisopnames als gevolg van de hitte. In 2021 leidde de hittegolf in juli tot enkele honderden vroegtijdige sterfgevallen in België.
Gelukkig kunnen de risico’s met enkele eenvoudige maatregelen aanzienlijk worden beperkt.
Waarom vormt hitte een gevaar?
Ons lichaam houdt zijn temperatuur normaal gesproken rond de 37 °C. Als het erg warm is, moet het harder werken om de overtollige warmte af te voeren — voornamelijk via transpiratie en de verwijding van de bloedvaten aan het huidoppervlak.
Maar dit zweten leidt tot een aanzienlijk verlies aan water en mineralen (natrium, kalium, magnesium). Als dit verlies niet wordt gecompenseerd, treedt er geleidelijk uitdroging op, die eerst de fysieke en cognitieve prestaties beïnvloedt en vervolgens kan leiden tot ernstige complicaties.
Een volwassene kan tijdens lichamelijke activiteit in de hitte tot wel 1 liter zweet per uur verliezen. Zonder voldoende vochtinname kunnen de gevolgen variëren van lichte vermoeidheid tot een medisch noodgeval.
De signalen waar u op moet letten
Let vooral op de volgende symptomen, die wijzen op beginnende uitdroging:
- Hevige dorst — het eerste alarmsignaal van het lichaam
- Droge mond en lippen
- Donkere urine of minder vaak plassen
- Ongewone vermoeidheid of slaperigheid
- Hoofdpijn
- Duizeligheid, vooral bij het opstaan
- Spierkrampen
- Concentratieproblemen of prikkelbaarheid
- Misselijkheid
Eenvoudige regel: als uw urine donkergeel of amberkleurig is, is dat een teken dat u niet genoeg drinkt. De urine moet lichtgeel blijven.
Als deze symptomen optreden, zoek dan snel een koele plek op en drink onmiddellijk voldoende.
De meest kwetsbare personen
Bepaalde groepen mensen zijn gevoeliger voor de gevolgen van hitte en vereisen extra aandacht:
- Jonge kinderen — hun thermoregulatiesysteem is nog niet volgroeid
- Ouderen — het dorstgevoel neemt af naarmate men ouder wordt
- Zwangere vrouwen — de behoefte aan vocht is toegenomen
- Sporters — het vochtverlies door zweten is zeer groot
- Mensen die buiten werken — langdurige blootstelling aan hitte
- Mensen die medicijnen gebruiken — bepaalde medicijnen (diuretica, bloeddrukverlagers, neuroleptica) beïnvloeden de hitteverdraagzaamheid
- Eenzame mensen — zonder omgeving die waarschuwingssignalen kan opmerken
- Aan hen moet gedurende de hele hittegolf bijzondere aandacht worden besteed.
7 tips voor tijdens een hittegolf
1. Drink regelmatig, wacht niet tot je dorst hebt
Wacht niet tot je dorst hebt om te drinken. Dorst is een laat signaal: het geeft aan dat je lichaam al een tekort aan water begint te krijgen.
Streef normaal gesproken naar 1,5 tot 2 liter water per dag, en meer tijdens een hittegolf of bij lichamelijke inspanning. Verdeel je inname over de hele dag, in kleine, regelmatige hoeveelheden.
2. Geef de voorkeur aan water — en de juiste dranken
Water blijft de beste bondgenoot tegen uitdroging. Mineraalwater dat rijk is aan natrium (zoals Vichy of Salvetat) kan nuttig zijn als je veel zweet.
Beperk daarentegen:
- 🍺 Alcoholische dranken, die een vochtafdrijvend effect hebben
- 🥤 Frisdranken en zeer suikerrijke dranken, die de behoefte aan water verhogen
- ☕ Te veel koffie en thee, die ook licht vochtafdrijvend werken
Zeer koude dranken kunnen maagkrampen veroorzaken — geef de voorkeur aan koel water (tussen 10 en 15 °C).
3. Eet lichte, verse en hydraterende maaltijden
Geniet van seizoensfruit en -groenten, die van nature rijk zijn aan water en mineralen:
🍉
Watermeloen (92% water)
🍓
Aardbeien (90% water)
🥒
Komkommer (96% water)
🍅
Tomaten (94% water)
🥗
Groene salades (95% water)
🍑 Perziken en nectarines
Vermijd zware en erg zoute maaltijden, die het gevoel van warmte en de behoefte aan water vergroten. Geef de voorkeur aan koude of lauwe maaltijden in plaats van warme gerechten.
4. Vermijd inspanningen tijdens de warmste uren van de dag
Beperk, indien mogelijk, fysieke activiteiten tussen 11.00 en 17.00 uur, de periode waarin de zon het sterkst schijnt en de temperaturen het hoogst zijn.
Ga bij voorkeur vroeg in de ochtend (vóór 10.00 uur) of ’s avonds (na 19.00 uur) naar buiten. Als u aan sport doet, verminder dan de intensiteit en de duur van uw trainingen en zorg dat u voor, tijdens en na de inspanning voldoende drinkt.
5. Bescherm uzelf tegen de zon
🧴 Breng zonnebrandcrème aan met een geschikte beschermingsfactor (minimaal SPF 30, SPF 50 voor een lichte huid of voor kinderen) — en herhaal dit om de 2 uur.
🧢 Draag een hoed of pet met een brede rand.
😎 Bescherm je ogen met een zonnebril met UV-certificaat.
👕 Kies voor loszittende, lichte kleding in lichte kleuren.
6. Houd je woning koel
- Sluit ’s ochtends meteen de luiken, gordijnen en ramen om de warmte buiten te houden
- Lucht vroeg in de ochtend en laat in de avond, wanneer de buitentemperatuur daalt
- Als je geen airconditioning hebt, kan een ventilator in combinatie met een vernevelaar of een vochtige doek echte verlichting bieden
- Zoek uit welke geklimatiseerde plekken er in de buurt zijn (bibliotheken, winkelcentra, zwembaden) waar u tijdens de warmste uren terecht kunt
7. Zorg voor uw naasten
Denk eraan om regelmatig te informeren naar ouderen of geïsoleerde mensen in uw omgeving — vooral als ze alleen wonen.
Een simpel telefoontje kan soms al een groot verschil maken. Als u oudere buren heeft, aarzel dan niet om contact op te nemen. In België kunt u ook contact opnemen met het Rode Kruis of uw gemeente om een kwetsbare, geïsoleerde persoon te melden.
Pas op voor een zonnesteek: een medisch noodgeval
Een zonnesteek (of hyperthermie) treedt op wanneer het lichaam niet meer in staat is zijn temperatuur te reguleren. Het is een medisch noodgeval dat levensbedreigend is.
De waarschuwingssignalen zijn:
- Hoge lichaamstemperatuur (hoger dan 40 °C)
- Warme, rode en droge huid (geen transpiratie — ernstig teken)
- Verwarring, desoriëntatie, onsamenhangende uitspraken
- Zeer hevige hoofdpijn
- Braken
- Convulsies
- Bewustzijnsverlies
- Ademhalingsmoeilijkheden
Bij het optreden van deze symptomen:
1
Bel onmiddellijk 112 (noodnummer) of 100 (ambulance)
2
Leg de persoon in de schaduw of op een koele plek neer
3
Koel de persoon snel af: vochtige doekjes op de nek, oksels en dijen, ventilator, koud water
4
Laat de persoon niet alleen
Wat dekt uw ziekenfonds tijdens een hittegolf?
Als lid van Neutra is het goed om te weten dat uw dekking in verschillende situaties die verband houden met de hitte van toepassing kan zijn:
🏥 Ziekenhuisopname bij een hitteberoerte of ernstige complicaties
🩺 Medische consulten voor hittegerelateerde aandoeningen
💊 Terugbetaling van geneesmiddelen die zijn voorgeschreven als gevolg van uitdroging of een aandoening die door de hitte is verergerd
Als u twijfelt over uw rechten of terugbetalingen, neem dan contact op met uw Neutra-adviseur.
Geniet veilig van de zomer
Of je nu op vakantie bent, op een festival, aan het barbecueën bent met vrienden of de Rode Duivels aanmoedigt, vergeet niet dat preventie je beste bondgenoot blijft.
💧 Drink regelmatig — wacht niet tot je dorst hebt.
☀️ Bescherm jezelf tegen de zon — zonnebrandcrème, hoed, zonnebril.
🕛 Vermijd de warmste uren — blijf tussen 11.00 en 17.00 uur in de schaduw.
👨👩👧👦 Zorg goed voor je naasten — kwetsbare mensen hebben je nodig.
🚨
Reageer snel — bel bij twijfel 112.
Want een paar eenvoudige maatregelen kunnen het verschil maken om uw gezondheid — en die van uw dierbaren — de hele zomer lang te beschermen.
Neutra – Uw gezondheid, onze prioriteit.